چرا لغت یاد میگیریم ولی موقع صحبت کردن ازش استفاده نمیکنیم؟
تا حالا شده یه کلمه انگلیسی رو ببینی و بگی: «آره، اینو بلدم!»
حتی معنیش رو هم بدونی، شاید توی فیلم یا کتاب چند بار دیده باشیش، ولی چند دقیقه بعد وقتی میخوای خودت انگلیسی صحبت کنی، هرچی فکر میکنی کلمه یادت نمیاد؟ مطمئنی یه عالمه لغت بلدی اما استفاده نمیکنی؟
یا مثلاً معلم یه کلمه میگه و سریع معنیش رو میگی، ولی وقتی ازت میخواد با همون کلمه یه جمله بسازی، مغزت میگه:
«من این کلمه رو میشناسم، ولی الان پیداش نمیکنم!»
این مشکل خیلی بین زبانآموزها رایجه. حتی ممکنه کلی لغت بلد باشی، ولی توی مکالمه از تعداد محدودی از اونها استفاده کنی.
اینجاست که اصطلاح Walking Dictionary به درد میخوره؛ یعنی کسی که کلی لغت بلده، ولی وقتی باید از اونها استفاده کنه، داستان یه کم فرق میکنه.
فرق «بلد بودن» یک لغت با «استفاده کردن» از اون
وقتی درباره Vocabulary صحبت میکنیم، یه تفاوت مهم بین Receptive Vocabulary و Productive Vocabulary وجود داره.
Receptive Vocabulary یعنی وقتی یه کلمه رو میبینی یا میشنوی، بتونی تشخیص بدی و معنیش رو بفهمی.
مثلاً:
Inevitable = اجتنابناپذیر
اگه این کلمه رو توی یه فیلم بشنوی، احتمالاً میفهمی چی میگه.
اما Productive Vocabulary یه مرحله جلوتره.
یعنی وقتی خودت میخوای حرف بزنی، بتونی اون کلمه رو از حافظهات بیرون بکشی و درست توی جمله استفاده کنی.
مثلاً بدون اینکه جمله رو قبلاً دیده باشی بگی:
.Failure is sometimes inevitable
این دو تا مهارت یکی نیستن.
طبیعیه که تعداد کلماتی که میفهمی خیلی بیشتر از کلماتی باشه که خودت استفاده میکنی. در واقع، این تفاوت بخشی طبیعی از روند یادگیری زبان محسوب میشه.
چرا کلمهای که بلدی، موقع حرف زدن یادت نمیاد؟
اینجا یه نکته مهم وجود داره.
خیلی از ما لغت رو این شکلی یاد میگیریم:
word → meaning → repetition
مثلاً:
Reluctant = بیمیل، مردد
کلمه رو میبینیم، معنیش رو میخونیم، چند بار تکرارش میکنیم و میریم سراغ کلمه بعدی.
ولی وقتی میخوای صحبت کنی، مغز باید مسیر کاملاً متفاوتی رو طی کنه:
meaning → word → sentence
یعنی اول میدونی چی میخوای بگی و بعد باید خودت کلمه مناسب رو از حافظه پیدا کنی.
اینجا مفهوم مهمی به اسم Retrieval Practice وارد ماجرا میشه.
Retrieval Practice یعنی به جای اینکه فقط دوباره کلمه رو ببینی، سعی کنی خودت اون رو از حافظه بیرون بکشی.
تحقیقات یادگیری هم نشون داده که تلاش برای بازیابی اطلاعات از حافظه، میتونه به یادآوری بهتر و ماندگارتر کمک کنه.
پس فقط دیدن یه لغت کافی نیست.
باید مجبور شی ازش استفاده کنی.
چطور لغتهای Passive رو تبدیل به Active کنیم؟
۱. لغت رو تنها یاد نگیر
مثلاً به جای اینکه فقط بنویسی:
Avoid = اجتناب کردن
یه جمله واقعی باهاش یاد بگیر:
.I try to avoid using my phone before bed
اینطوری فقط معنی کلمه رو یاد نمیگیری؛ با نحوه استفاده از اون هم آشنا میشی.
۲. خودت رو مجبور کن کلمه رو پیدا کنی
فرض کن این جمله رو داری:
I try to ______ using my phone before bed.
حالا جواب رو نگاه نکن.
چند ثانیه فکر کن و سعی کن خودت کلمه رو پیدا کنی:
avoid
همین تلاش ساده خیلی مهمه.
چون داری مغزت رو تمرین میدی که وقتی لازم شد، کلمه رو بازیابی کنه؛ نه اینکه فقط وقتی کلمه رو میبینه، معنیش رو تشخیص بده.
۳. کلمه رو وارد زندگی خودت کن
مثلاً کلمه overwhelmed رو یاد گرفتی.
به جای اینکه فقط مثال کتاب رو حفظ کنی، درباره خودت جمله بساز:
.I feel overwhelmed when I have too much work to do
یا حتی بهتر:
.I felt overwhelmed last week because I had too many classes
وقتی یه کلمه رو به تجربهها، نظرها و زندگی خودت وصل میکنی، استفاده ازش توی موقعیتهای واقعی راحتتر میشه.
۴. فقط معنی کلمه رو یاد نگیر
یکی از اشتباههای رایج اینه که فکر میکنیم اگر ترجمه یه کلمه رو بلد باشیم، پس اون کلمه رو یاد گرفتیم.
مثلاً:
Decision = تصمیم
خب، حالا باید بدونی با چه فعلهایی میاد.
مثلاً:
make a decision
نه:
do a decision
پس وقتی یه کلمه یاد میگیری، فقط معنیش رو نپرس.
ببین:
معمولاً با چه کلماتی میاد؟
توی جمله چطور استفاده میشه؟
چه ساختاری داره؟
رسمی یا محاورهایه؟
تلفظش چطوره؟
اینها همه بخشی از دانش واقعی یک کلمه هستن.
پس مشکل تو کمبود لغت نیست!
اگه هر روز لغت جدید میخونی ولی هنوز موقع Speaking از همون کلمات قدیمی استفاده میکنی، شاید مشکل این نباشه که Vocabulary کافی نداری.
شاید مشکل اینه که Vocabulary تو هنوز Passive ـه.
پس لازم نیست همیشه دنبال لیستهای جدید ۱۰۰۰تایی لغت باشی.
گاهی بهتره به جای یاد گرفتن ۲۰ کلمه جدید، با ۵ کلمهای که همین الان بلدی کار کنی.
برای هر کلمه جمله بساز، دربارهش حرف بزن، ازش سؤال بساز، توی Writing استفادهش کن و چند روز بعد دوباره سعی کن بدون نگاه کردن به یادداشتت ازش استفاده کنی.
هدف این نیست که فقط بتونی بگی:
«من این کلمه رو میدونم.»
هدف اینه که وقتی وسط یه مکالمه بهش نیاز داری، مغزت بگه:
«آره، این کلمه همینه!»
اگه دوست داری بیشتر درباره روش درست یادگیری Vocabulary، تقویت Speaking و تکنیکهای کاربردی یادگیری زبان بدونی، حتماً بقیه مطالب آموزشی مهاجر آکادمی رو هم بخون.
